Oto Lastik Nedir ve Görevleri Nelerdir?

Günümüzün sürüs anlaminda gelismis kabiliyet ve hevesiyle mühendislerin de çalismalari ile olaganüstü yol ilerlemeler kat ettiler. Lastikler sadece performans degil, bunun yani sira “yolu hissetme” ve sürücüyle etkilesim kavramlarini sunarak, aracin performansini daha iyi anlamanizi saglar. Kisaca, Kaliteli Oto Lastikleri yolculugunuzu keyifli ve sorunsuz bir macera haline getirir. Eger terminoloji ve oto lastik dünyasinin karmasikligini çözmek istiyorsaniz, bu bölümü okumanizi tavsiye ederiz. Bu bölümde otomobil lastiklerine odaklanmis olmamiza ragmen, kavramlar diger araçlara da uygulanabilir.
TireConstruction
“Oto Lastik Teknik Bilgi
Ön arka düzen “Tekerlek Ayari” veya Geometrik ayar ifadesi; araç Direksiyon (ön/arka düzen) veya süspansiyon sistemi içindeki mekanik parçalardan herhangi biri için kontrol ve düzeltmenin gerekli oldugu hakkindaki genel tanimdir. Suda kizaklama Araç altindaki lastiklerin yol yüzeyi yerine su film seridi üzerinde gitmesi sonucu araç kontrolünün tamamen kayboldugu durumdur. Topuk Lastigin janta oturdugu bölgedir. Topuk çember telleri Kauçukla iyi bir tutunma saglayan, sert kauçuk karisimina dairesel sekil veren, halka biçiminde sarili ve yüksek gerilme mukavemetli tellerdir. Karkasi (gövdeyi) olusturan çelik veya tekstil kumas, topuk çember tellerini içten disa dogru sararak döner ve kalipta pisirildikten sonra karkasla birlikte güvenli bir bag olusturur. Karbon Karasi Kauçuk karisiminda güçlendirici dolgu amaçli kullanilan katkisiz (oldukça saf), özel yapidaki karbon partikülleridir. Karkas Topuk çemberini içten disa dogru sararak dönen, gövdeyi olusturan çelik veya tekstil kumastir. Basma izi Lastik tabaninin yola temas ettigi bölümü, yere degen kismi. Histerisiz Etki ve tepkiler: Bir oto lastige uygulanan enerjinin tümü ileri-geri harekete dönüsmez. Özellikle kauçuk gibi elastik bir malzemeyle çalisiliyorsa; daima, isiya dönüsen bir miktar enerji kaybi vardir Yük indeksi “YÜK INDEKSI” Lastik üreticisinin belirledigi çalisma kosullari altindaki Hiz Sembolüyle belirtilen hizlarda (210 km/saat üstü hizlardaki yükler için degil) bir oto lastigin tasiyabilecegi maksimum yükü belirten nümerik (sayisal) bir koddur. Dönme Direnci Bir lastigin dogal “dönme” eylemine karsi gösterdigi direnç kapasitesidir. Dönme direnci ne kadar az ise lastigi döndürmek için de daha az enerji gerekir, yakit sarfiyatinda düsme ve bir depoyla daha uzun km yapma imkâni vererek o kadar ekonomi saglar.
Oto Lastik Servisi
Servis Tanimlamasi Lastik ölçü tanimlamasina ek olarak; bir lastik, yük indeksini (tekli ve esli takma durumunda bir veya iki adettir) ve hiz sembolünü içeren Servis Tanimlamasindan da ayirt edilir. Omuz Lastigin taban ve yanak bölgelerinin birlestigi bölgedir. Yanak Lastigin topuk ve tabani arasindaki bölgedir. Silika Yüksek asinma ve düsük dönme direnci saglayan, kauçuk karisimini güçlendirici dolgudur. Hiz Kategorisi 215/50 ZR 15 Örnegindeki gibi lastigin ölçü tanimlamasinda yer alarak 240 km/saat üstü hizlardaki kapasitesini gösterir. Genelde, Servis Tanimlamasi bu tip lastiklerde olmaz. Gerçek hiz ve yük kapasiteleri için ilgili oto lastik üreticisi firmaya danisilmalidir.lastikHiz Sembolü Lastik üreticisinin belirledigi çalisma kosullari altinda oto lastigin yük indeksinde belirttigi yükü tasirken (210 km/saat üstü hizlardaki yükler için degil) yapabilecegi maksimum hizi belirtir. Lastik Karisimi Lastigi olusturacak kauçuk karisiminin üretiminde kullanilan ham malzemelerin karisimi ve birlesimidir. Üreticiler; malzemelerin karisimiyla veya oranlariyla oynayarak, degisik amaçlarla ve farkli performanslarda lastik üretirler. Oto lasik Yapisi Lastik karkasinin/gövdesinin üretilme metodunun nasil oldugunu gösterir. Iki temel metod vardir. “Radial/Radyal (karkasi olusturan çelik tel veya tekstil iplerin lastik taban merkez eksenine 90 derece açiyla yerlestirildikleri yapi) ve X-Katli (Çapraz katli veya Bezli) Taban Lastigin yere temas eden bölgesi. Taban Deseni Lastik taban tasarimi veya tabandaki girinti çikintilar. Lastigin üretim amaçlarina göre degisir (örnegin: yagmur/islak zemin kullanimi için fazla yan ve çevresel kanallar kullanilirken kuru/asfalt kullanimi için de yerle temas eden yüzeyi artirmak için daha az sayida yan ve çevresel kanal kullanilir.) Iç lastiksiz Uygun jantlara (lastik topuk oturma bölgesi setli) takilacak iç lastiksiz dis lastik. Lastigin yanaginda “Tubeless” ifadesi yoksa o lastik iç lastikli dis lastik olarak kabul edilir ve uygun ölçüdeki iç lastikle kullanilmasi gerekir. Supap Oto Lastigi sisirme veya içine sikistirilmis havayi tahliye etmek için kullnilan aparat. Asinma Göstergesi Lastigin kullanilabilecek yasal minimum dis derinligini gösteren tabanindaki kanallar içine yerlestirilmis çikintilardir.
Oto Lastik Tanimlari
tanim

Oto Jant genisligi:Jantin flanjlari arasindaki dogrusal uzaklik.
Kesit yüksekligi:Disçap ile anma jant çapi arasindaki yari uzaklik.
Nominal kesit genisligi:Teorik janti üzerine monte edilmis ve lastik ölçü göstergesinde belirtilmis sisik bir oto lastigin kesit genisligidir.
Kesit genisligi:Sisik oto lastigin distan disa yanaklar arasi ölçülen dogrusal uzakliktir. Bu ölçüme lastik yanagi üzerindeki koruyucu zirh, kabartma yazi ve rakamlar dahil degildir.
Nominal jant çapi:Oto lastik ve jant ölçüsü göstergelerinde belirtilen ve referans amaçli ölçü kodudur.
Dis çap:Sisik bir lastigin tabaninin en dis yüzeyindeki çapidir.
Oto lastik genisligi:Sisik lastigin distan disa yanaklari arasi ölçülen dogrusal uzakliktir. Bu ölçüme lastik yanagi üzerindeki koruyucu zirh, kabartma yazi ve rakamlar dahildir.

* TEKNOLOJI
* Çelikord * Üretim yerleri
* Yenilikçilik
* Teknolojide Devrim
* Lastik bilgileri
* Lastik terimleri
* Seri numarasi  
* Tanimlar 
* Kesit
* Oto Lastik tanimlamalari
* Yük ve yük Indeksleri
* Hiz ve hiz sembolleri
* Ölçüler
* Yapi
* Dönme direnci
* Güvenlik
* UTQG
Oto Lastik Tanimlamalari
Asagida tablolari okumaniza yardimci olacak genel bilgileri bulabilirsiniz: KESIT GENISLIGI (KG) E.T.R.T.O. (Avrupa Lastik ve Jant Teknik Organizasyonu) ölçü jantina takili, öngörülen sisirme basincinda sisirilmis yeni bir oto lastigin 24 saat bu durumda bekletildikten sonra distan disa yanaklar arasi ölçülen en genis mesafesidir. Kesit genisligi, tablolarda gösterilen degerlerin, jant genisligindeki her 0.5 fark için +/- 5mm degistirilmesiyle hesaplanir. Disçap Lastigin sisirilmis ve yüksüz haldeykenki disçapidir. Statik Yüklü Yariçap (SYYÇ) Öngörülen basinçta sisirilmis oto lastigin öngörülen yük altinda, jant merkezi ile yere temas ettigi nokta arasindaki mesafedir. Dönme Çevresi (DÇ) Öngörülen yük ve sisirme basincindaki çekici aksa takili oto lastigin, bir tam dönüste (1 turda) katettigi mesafedir.
Otomobil Lastikleri – YÜK INDEKSLERI
Yük indeksi, araç üreticisi tarafindan belirlenen servis kosullari altinda ve hiz sembolüyle tanimlanan hizda, bir lastigin tasiyabilecegi maksimum yükü simgeler (210 km/s’den yüksek hizdaki yükler hariç).

YI Kg YI Kg YI Kg YI Kg YI Kg YI Kg
0 45 10 60 20 80 30 106 40 140 50 190
1 46,2 11 61,5 21 82,5 31 109 41 145 51 195
2 47,5 12 63 22 85 32 112 42 150 52 200
3 48,7 13 65 23 87,5 33 115 43 155 53 206
4 50 14 67 24 90 34 118 44 160 54 212
5 51,5 15 69 25 92,5 35 121 45 165 55 218
6 53 16 71 26 95 36 124 46 170 56 224
7 54,5 17 73 27 97,5 37 127 47 175 57 230
8 56 18 75 28 100 38 130 48 180 58 236
9 58 19 77,5 29 103 39 133 49 185 59 243
60 250 70 335 80 450 90 600 100 800 110 1060
61 257 71 345 81 462 91 615 101 825 111 1090
62 265 72 355 82 475 92 630 102 850 112 1120
63 272 73 365 83 487 93 650 103 875 113 1150
64 280 74 375 84 500 94 670 104 900 114 1180
65 290 75 387 85 515 95 690 105 925 115 1215
66 300 76 400 86 530 96 710 106 950 116 1250
67 307 77 412 87 545 97 730 107 975 117 1285
68 315 78 425 88 560 98 750 108 1000 118 1320
69 325 79 437 89 580 99 775 109 1030 119 1360
Otomobil Lastikleri – Yük Kapasiteleri
Standart Kitapçikta belirtilen yük kapasitesi, oto lastik basina “210 km/s hiza kadar ” (210 km/s dahil) izin verilen maksimum yükü temsil eder. 210 km/s’ten fazla hizlar için, oto lastik basina düsen maksimum yük, asagidaki tablolarda belirtilen yük kapasitesi yüzdelerini geçmemelidir. Bu degerler lastik tipine ve aracin hiz kapasitesine göre degisir. ZR lastikler için, Servis Tanimlamasinin olmadigi yerlerde, Teknik Kitapçikta belirtilen yük kapasitesi geçerlidir. Gerçek hiz kapasitesi ve bagli sisirme basinci araç ve lastik üreticileri arasinda (ya da ulusal dernekler) kararlastirilir. Bu kararda araç özellikleri ve servis tipi önemli bir rol oynar. Bu anlasmanin olmamasi durumunda, 240 ve 270 km/s hiz kapasiteleri arasindaki ZR oto lastiklerin yük kapasitesi ve bagli sisirme basinçlari “W” hiz sembollü lastiklerle, lastik üreticisinin izin verdigi maksimum hiza bagli olarak ayni olmalidir. Yük Kapasitesi Yüzdesi (%) ve Hiz(1) Aracin hiz kapasitesi (km/s) H hiz sembolü % V hiz sembolü % W hiz sembolü % Y hiz sembolü %

210 100 100 100 100
220 - 97 100 100
230 - 94 100 100
240 - 91 100 100
250 - - 95 100
260 - - 90 100
270 - - 85 100
280 - - - 95
290 - - - 90
300 (2) - - - 85
Hiz Sembolleri
Hiz Sembolü”V” Hiz kapasitesi 240 km/s ‘i geçmeyen araçlar için (ör. 225/55 R 14 91 V)
Hiz Kategorisi “ZR” Hiz kapasitesi 240 km/s ‘in üzerindeki araçlar için (ör. 195/50 ZR 15)
Hiz Kategorisi “VR” Eski tanimlama. Hiz kapasitesi 210 km/s ‘in üzerinde olan araçlar için
(ör. 185/60 VR 13)
Hiz Sembolü “W” Hiz kapasitesi 270 km/s ‘i geçmeyen araçlar için (ör. 225/55 R 14 91 W)
Hiz Sembolü “Y” Hiz kapasitesi 300 km/s ‘i geçmeyen araçlar için ZR + Hiz Sembolü “W”
Sadece geçis periyotlari içindir. 240 km/s hizi asan ancak 270 km/s hizi asmayan araçlara uyumlu olarak lastik çift göstergeyle isaretlenecektir (ör. 195/50 ZR 15 82 W)
ZR + Hiz Sembolü “Y” Sadece geçis periyotlari içindir.
240 km/s hizi asan ancak 300 km/s hizi asmayan araçlara uyumlu olarak lastik çift göstergeyle isaretlenecektir (ör. 195/50 ZR 15 82 Y)
ZR + Yük Indeksi/ Hiz Sembolü “Y” Hiz kapasitesi 240 km/s’in üzerinde ve 300 km/s ‘i asan araçlara uyumlu olarak lastik çift göstergeyle isaretlenecektir (ör. 195/50 ZR 15 82 Y)
Oto Lastigin Yapisi
Radyal Karkas
Havali oto lastik yapisinin, kat kordlarinin topuga kadar genisleyerek, taban merkezine 90° açiyla sarildigi, genisletilemez dairesel kusak tarafindan sabitlesmis karkas sekli olarak tarif edilir.
Çapraz Karkas
Havali oto lastik yapisindaki kat kordlarinin topuga kadar genisleyerek, taban merkezine 90°’den oldukça az olmak üzere farkli açilarda sarilmasi durumunu tarif eder.
Oto Lastik Dönme Direnci
Kisaca tekerlegin dönmeye karsi gösterdigi dirençtir. Dönme direnç kuvveti; tekerlegin dönmesi esnasinda, yol ve/veya lastiklerin sekil degistirmelerinden kaynaklanir. Dönme direnci ne kadar az olursa, lastigin dönme islemi için ihtiyaci olan enerji de o kadar az olur. Bu da yakit tasarrufu ve yüksek kilometre performansina olanak saglar.
profil2
Güvenlik Hakkinda 2 Kavram
Pasif GüvenlikAraç yapisinin yolculari koruma kapasitesidir, kaza aninda yaralanmalari sinirlandirir ( örn: hava yastigi). Sürücünün aktif hareketini gerektirmez.
Aktif GüvenlikAracin temas kaybi ya da kaza aninda tüm parçalari arasindaki etkilesimi ifade eder. Bu anlamda lastikler en önemli parçayi olusturur. Sürücünün hareketleri kontrol olasiliklilarini artirir.
Lastik Hakkinda ÖnerilerKendi güvenliginiz için lastiklerinizi ayda en az 1 kere olmak üzere düzenli olarak kontrol ettirmelisiniz. Lastiginizdeki hasarlar veya düzensiz asinma, yanlis sisirme basinci, ayarsizlik, balanssizlik veya süspansiyon bozukluklari nedeniyle olusuyor olabilir. Bu sorunlar lastiklerinizin performansini etkileyerek, güvenliginizi tehlikeye atabilir. Lastikleriniz kontrolü için en yakin Yetkili Servis’ten yardim almalisniz. Lastikleriniz yerle tek temas noktanizdir: lastiklerinize iyi bakin!
Lastik YaslanmasiLastikler kullanilmasalar ya da az kullanilsalar bile yaslanirlar. Sirtta veya yanak kauçugunda olusan çatlaklar, bazen karkas deformasyonuyla birleserek lastigin yaslandigina isaret eder. Eski ve yaslanmis lastiklerin, lastik uzmanlari tarafindan kontrol edilip daha fazla kullanimlarinin uygun olup olmadiginin belirlenmesi gerekir. Karavan ve römorklarda bulunan lastikler uzun süreli parkta kaldiklari için, sik kullanilan lastiklere oranla daha hizli yaslanir ve çatlarlar. Bu gibidurumlarda yükü lastiklerden kurtarmak ve lastikleri sararak direk isiktan korumak gerekir. Yedek lastiklere özellikle önem gösterilmelidir. Eskiyen veya yaslanan yedek lastikler çok dikkatli kullanilmali ve mümkün olan en kisa zamanda yenisiyle degistirilmelidir.
Kilometre PerformansiDüzenli olarak kullanildiginda lastikler yoldaki dönme hareketinden dolayi dogal olarak asinirlar. Lastigin dayaniklilik süresi araca, lastigin kullanildigi yüzeye, kullanim tarzina ve lastik bilesenleri gibi çesitli faktörlere baglidir.
Run-flat LastiklerKendinden destekli veya Run-flat lastikler, radyal yapiya sahip, herhangi bir teknolojik çözümle (örn. güçlendirilmis yanak) uygun tekerlege monte edilmis ve destekleyici parçalardan yoksun havali lastigin, aracin belirlenmis hiz ve mesafede, patlak halde giderken temel lastik fonksiyonlarini gerçeklestirmesiyle tanimlanir. (ETRTO’nun 2005 standart kitapçigindan)Lastik Sisirme BasinciLastikler araciniz ve yol arasindaki tek temas noktanizdir. Sisirme basinci, güvenli sürüs performansi, km performansi ve yakit tüketimini etkileyen çok önemli bir faktördür. Olmasi gerekenden yüksek veya düsük basinç, lastiginizin performansini olumsuz yönde etkileyecektir. Bu nedenle her zaman dogru basinç degerini saglamak önemlidir. “Önerilen sisirme basinci seviyeleri”nin bulunmadigina dikkat edin. Dogru sisirme basinci araç üreticisi tarafindan belirlenir ve araç kullanim/bakim klavuzunda bulunur. Sisirme basinci kontrolü sadece lastikler soguk oldugunda yapilmalidir. Lastikler en az 1 saat kullanilmadigi ya da 2-3 kilometre çok düsük hizda kullanildiginda soguk kabul edilirler. Lastiginizin basincini sogukken düzenli olarak kontrol edin. Özellikle seyahate çikmadan önce lastiklerinizi kontrol edin ve yedek lastiginizi de unutmayin!
guvenlilastik
Araç Lastik Sisirme Basinci: UyariBelirtilen degerleri asmak, insanlarin hayatlarini tehlikeye atabilir IZIN VERILEN MAKSIMUM BASINÇ LIMIT bar ARAÇ
- T’ye esit yada asagisinda (190 km/s) 3,2
- H’ye esit yada yukarisinda(210 km/s) 3,5
- Hepsi GÜÇLENDIRILMIS 3,5
GEÇICI KULLANIM (Mini-yedek)
- Hepsi Aracin kullanim ve bakim kitapçiginda belirtilen sisirme basincindan + 0,5 bar
Yedek lastik basinci, araçta takili olan lastiklerin maksimum basinç degerlerinden biraz daha fazla olmali. Radyal lastikler için: +0,2 bardan +0,3 bara (+3′ten +4,5 psi)
Lastik bakimi için 10 öneri
1- Lastik basinçlarini, lastik sogukken düzenli olarak kontrol ettirin. Lastikleriniz sürüs nedeniyle sicakken, basinci tavsiye edilen soguk basinç üzerine çikacagi için, havasini kesinlikle azaltmayin (yedek lastikler dahil).
2- Lastikler asindigi zaman mutlaka degistirin (asinma sadece tek tarafta olsa bile).
3- Araç ayarlarini düzenli olarak kontrol edin, etkiler ve düzensiz asinma konularini takip edin.
4- Lastiklerin düzenli olarak balansini yaptirin, özellikle de titresim durumunda.
5- Darbe ve delinmeler oldugunda, lastigin içini de kontrol ettirin.
6- Yag ve çözücülerin oldugu yerlere aracinizi park etmeyin. Bu maddeler lastikte hasara sebep olacaktir.
7- Hiz kodu ve yük endeksine her zaman uyun.
8- Radyal lastikler (yeni olsalar bile) her zaman arka aksa takilmalidir; kis ve çivili lastikler tüm set olarak yerlestirilmelidir.
9- Sürüs stili ve hiz lastik ömrünü direk olarak etkiler.
10- Lastiklerinizin genel durumunu düzenli olarak güvendiginiz bayiye kontrol ettirin.

Yazar Hakkında

yazan 1523 Blogdaki yazılar

Telif © 2017 OtoResim.net ~ Otomobil Resimleri ve Haberleri. Tüm Hakları Gizlidir.
Designed by Eyüp ÖZDEMİR
Bu sitedeki tüm yazı ve görseller çeşitli kaynaklardan derlenerek yayınlanmaktadır. evdeyiz.net bu bilgilerin kesin doğruluğunu kabul etmez. ~